UE: Wartość dopuszczalna dla trwałego zanieczyszczenia organicznego – HBCDD

 

Celem Komisji Europejskiej jest ochrona zdrowia ludzkiego i środowiska poprzez eliminację lub ograniczenie produkcji i stosowania TZO w rozumieniu Konwencji Sztokholmskiej.

Opublikowała nowy akt prawny zmieniający rozporządzenie (UE) 2019/1021 w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych. Zmienia wartość dopuszczalną dla obecności HBCDD jako niezamierzonego zanieczyszczenia śladowego w substancjach, mieszaninach i wyrobach.

Tło:

Artykuł 1 rozporządzenia (UE) 2019/1021, znanego również jako „rozporządzenie w sprawie TZO”, ma na celu ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska przed trwałymi zanieczyszczeniami organicznymi (TZO) poprzez zakaz, szybkie wycofywanie lub regulowanie produkcji, wprowadzania do rynku i utylizacji substancji objętych Konwencją sztokholmską o TZO.

Heksabromocyklododekan (HBCDD) jest szczegółowo wymieniony w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2019/1021 (zwany „pozycją HBCDD”). Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia w sprawie TZO wpis HBCDD w załączniku I nakłada limit 100 mg/kg (0,01% wagowo) dla niezamierzonych zanieczyszczeń śladowych (UTC) HBCDD w substancjach, mieszaninach, wyrobach lub jako składniki wyrobów zmniejszających palność. Limit ten, jak wskazano w pkt. 1 czwartej kolumny wpisu HBCDD, podlega okresowemu przeglądowi.

HBCDD kwalifikuje się jako substancja trwała, ulegająca bioakumulacji i toksyczna (PBT). We wcześniejszej dokumentacji dotyczącej zezwolenia na mocy rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, która dotyczy rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), Komitet ds. Oceny Ryzyka (RAC) Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) stwierdził, że właściwości PBT i bardzo trwałe, wykazujące bardzo dużą zdolność do bioakumulacji (vPvB) wprowadzają zwiększoną niepewność w metodologiach szacowania ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska. W związku z tym ustalenie przewidywanego stężenia niepowodującego zmian (PNEC) dla HBCDD z wystarczającą wiarygodnością okazuje się wyzwaniem.

HBCDD należy do kategorii bromowanych środków zmniejszających palność i służy jako dodatek zmniejszający palność niezwiązany chemicznie z matrycą z tworzywa sztucznego. Historycznie rzecz biorąc, był głównym środkiem zmniejszającym palność w polistyrenowych materiałach izolacyjnych, takich jak polistyren ekspandowany (EPS) i polistyren ekstrudowany (XPS). Ponadto HBCDD znalazł zastosowanie w tekstyliach, materiałach opakowaniowych (EPS) i polistyrenie wysokoudarowym (HIPS) do celów elektrycznych i elektronicznych.

W UE produkcja, wprowadzanie na rynek i stosowanie HBCDD w dużej mierze ustały w latach 2014–2016, a obecne uprawnienia ograniczają się do HBCDD występującego w wyrobach EPS wykorzystywanych w budynkach przed 21 lutego 2018 r. i HBCDD w wyrobach XPS wykorzystywanych w budynkach przed czerwcem 23 grudnia 2016 r. Wszystkie szczególne zwolnienia przyznane na mocy Konwencji sztokholmskiej w zakresie produkcji i stosowania HBCDD wygasły w listopadzie 2019 r.

Ze względu na historyczną i trwającą działalność recyklingową, HBCDD występuje w tworzywach sztucznych pochodzących z recyklingu i produktach pochodnych w stężeniach od minimalnego do ponad tysiąca mg/kg. Istnieją obawy dotyczące niezamierzonego włączenia bromowanych środków zmniejszających palność objętych ograniczeniami, w tym HBCDD, do nowych zastosowań materiałów polimerowych pochodzących z recyklingu, pierwotnie o zmniejszonej palności. Obawy te dotyczą produktów takich jak zabawki dla dzieci, artykuły do kontaktu z żywnością i opakowania styropianowe. Chociaż obecne wskaźniki recyklingu EPS są ograniczone, w nadchodzących dziesięcioleciach przewiduje się znaczny wzrost recyklingu izolacji EPS z rozbiórki, wspomagany przez pojawiające się technologie przyjazne dla środowiska, takie jak procesy recyklingu oparte na rozpuszczalnikach.

Do oznaczania zawartości bromu i HBCDD stosuje się odpowiednio techniki analityczne, takie jak rentgenowska spektroskopia fluorescencyjna (XRF) i chromatografia gazowa ze spektrometrią mas (GC-MS). XRF ułatwia szybkie i rutynowe przesiewanie serii, podczas gdy GC-MS jest zwykle stosowany rzadziej i zaprogramowanie. Niemniej jednak obecne granice oznaczalności obu metod utrudniają znaczne obniżenie wartości dopuszczalnej UTC dla HBCDD, utrudniając w ten sposób wiarygodną weryfikację.

Aby dowiedzieć się więcej na temat przepisów UE dotyczących chemikaliów, prosimy o bezpośredni kontakt z Instytutem Zgodności Produktu.